Het politieke scorebord
17 november 2026
Blog
De afgelopen maanden zocht het minderheidskabinet continue naar meerderheden. De media had het vooral over de vraag of dat zou lukken. Over politiek als entertainment, en waarom de inhoud daarbij steeds vaker het onderspit delft.
Het zal vrijwel niemand de afgelopen tijd zijn ontgaan: het minderheidskabinet van Rob Jetten moet voor elke meerderheid langs de oppositie, en dat gaat moeizaam. In de verslaggeving klinkt steeds de vraag: haalt het kabinet het, of niet? Die vraag is terecht: zonder meerderheid komen plannen niet verder. Maar wie alleen kijkt naar de vraag wie wint, wie toegeeft en of het kabinet overeind blijft, mist een belangrijk deel van het verhaal. Waarover onderhandelen partijen? Welke voorstellen veranderen? En wat merken burgers en organisaties daarvan? Wanneer de media politiek verslaan als sensationeel toneelstuk, wordt de inhoud echter al snel een ondergeschoven kind.
Dit lijkt een symptoom van een ontwikkeling die al veel langer gaande is: de verschuiving van politieke verslaggeving als informatie naar politiek als entertainment. Toen in 1989 de eerste commerciële zender begon, werd televisie sneller en moesten kijkers vaker worden vastgehouden en geboeid. Inmiddels zoeken politici de kiezer op bij drukke talkshowtafels waar de mening van een willekeurige tafelgast soms even zwaar gewogen lijkt te worden als die van een minister. Hoe een politicus overkomt lijkt daarbij soms zwaarder te tellen dan wat diegene zegt.
Het internet heeft dat proces ongetwijfeld versneld, want niet alleen televisie lijdt aan deze kwaal. Op sociale media belonen algoritmes vooral wat ons boos maakt. Een geknipt fragment uit een debat doet het online beter dan een doorwrocht betoog. Ook dat komt de inhoud van het debat niet ten goede.
In het huidige minderheidskabinet komt dit alles samen. Een kabinet dat week na week publiekelijk moet onderhandelen, levert precies het spektakel waar talkshows en tijdlijnen op draaien. Het (toch al lage) vertrouwen zakte sinds de start van het kabinet van 32 naar 26 procent; kiezers zien vooral een kabinet zonder visie dat constant steun bij elkaar raapt. Dat is natuurlijk een oordeel over het kabinet zelf, maar wie het nieuws als wedstrijd te zien krijgt, kan ook niet tot een andere conclusie komen. Verliezers scoren slecht en het kabinet lijkt alsmaar te verliezen – terwijl het kabinet echt niet alleen maar faalt. Zo komen er investeringen in defensie, een stikstofplan en wordt er gewerkt aan een woningbouwimpuls. Dat zijn nog geen structurele oplossingen voor de grote problemen, maar ook niet het hopeloze falen dat het kabinet soms verweten wordt.
Vooral de media zelf kunnen deze tendens veranderen. Sensatienieuws scoort goed in een tijd van snelle televisie, verslavende tijdlijnen en algoritmes, maar dat betekent niet dat het de norm moet zijn. Redacties kunnen die inhoud beter zichtbaar maken door naast de politieke strijd ook de ontwikkeling van voorstellen te volgen. Welke bezwaren heeft de oppositie ingebracht? Wat is daarmee gedaan? En voor wie maakt een aanpassing verschil? Dat maakt politieke verslaggeving concreter en geeft de kiezer meer houvast om het handelen van zowel kabinet als Kamer te beoordelen. Gerespecteerde kranten en de publieke omroep zouden daarin het voortouw kunnen en moeten nemen.
Een minderheidskabinet zou in theorie meer inhoud in het debat moeten brengen: wie per dossier steun zoekt, moet immers met de Kamer in gesprek. Maar zolang de media vooral winnaars en verliezers aanwijzen, blijft de inhoud buiten beeld. De politiek is nu eenmaal meer dan een scorebord.
Auteurs
Rijk van Vliet
Adviseur public affairs, Van Oort Public Affairs
Rijk voelt zich thuis in het samenspel van politiek, bestuur, media en maatschappij. Met zijn achtergrond in politicologie en geschiedenis, faciliterende stijl en gedreven aanpak helpt hij organisaties hun weg te vinden in een complex speelveld en hun verhaal krachtig te laten landen.