Wat Den Haag niet zegt: lachen om AI

En voilà: ondanks de op zijn zachtst gezegd ingewikkelde politieke situatie, was de stemming tijdens deze Algemene Politieke Beschouwingen eigenlijk best redelijk. Er werd zelfs meermaals gelachen.

Eén lachsalvo viel in het bijzonder op. Laurens Dassen (Volt) was duidelijk van plan om zijn partij als digitaal geweten van de Kamer neer te zetten en zijn eigen initiatiefwet over kunstmatige intelligentie te promoten. Hij besteedde zo ongeveer al zijn interrupties aan AI en betrok het onderwerp meermaals bij discussies die daar eigenlijk niet over gingen. En eerlijk is eerlijk, de zoveelste keer dat Dassen aan de interruptiemicrofoon verscheen, kon ik zelf ook een zucht niet onderdrukken. Het werd, in de woorden van mijn generatie, een meme. Eindstand: een weinig flatterend lachsalvo viel hem ten deel.

Uiteindelijk heeft dit moment hem echter geen windeieren gelegd. Meerdere opiniemakers hesen Dassen op het schild als eenzame strijder die tevergeefs tot het uiterste gaat. Want AI Is toch de belangrijkste uitdaging van deze tijd? Waarom begrijpen de dames en heren politici dat nou niet? Oud D66-Kamerlid Kees Verhoeven vatte het sentiment scherp samen in Ibestuur: “Lachen om AI is om te huilen zo dom.”

Des te opvallender was wat er aan de andere kant van de Atlantische Oceaan gebeurde. Zelfverklaard Democratisch Socialist Bernie Sanders en MAGA-topstuk Steve Bannon - politieke tegenpolen, het moge duidelijk zijn – deelden afgelopen week een podium. Samen deden zij een oproep over de risico’s van ongeremde AI-ontwikkeling. Na een brandbrief uit de eigen gelederen van de AI-industrie, is de mogelijkheid van politiek ingrijpen daar hot topic.

Dat is een inderdaad groot contrast met het Haagse lachsalvo, maar tegelijkertijd is het lachsalvo echt maar één kant van het verhaal. Kamerleden hebben het wel degelijk vaak over AI – en een serieus deel van hen ziet het belang ervan echt in - maar wellicht op een andere manier dan in de VS. Tot nu toe komt AI in Den Haag vooral langs als technocratisch (wonder)middel voor redelijk onomstreden doelen. Dankzij AI kunnen we straks met minder ambtenaren hetzelfde werk doen. Dankzij AI kunnen we de administratieve lasten in zorg en onderwijs verlagen. Dankzij AI kunnen we onze concurrentiekracht versterken. The list goes on.

We kunnen volgens mij dan ook een andere conclusie trekken dan ‘’Haha, wat zijn Kamerleden dom dat ze AI uitlachen’’. Dit lachsalvo legt vooral bloot dat AI simpelweg (nog) geen strijdpunt is waarop partijen ver uiteenlopende standpunten hebben. En wellicht dat Laurens Dassen nog kan werken aan zijn interruptievaardigheden.